Zojuist kreeg ik van journalist Stan de Jong zijn nieuwste artikel inzake Ernest Louwes en ik ben uiteraard zeer vereerd dat ik het hier mag plaatsen...
De inhoud echter zal wakker schudden en is niet helemaal wat wij, pleiters voor Louwes, voor ogen hebben...
Maar goed, lees en oordeel zelf...
Deventer moordzaak wordt niet herzien
Over een week wordt bekend of het college van procureurs-generaal de Deventer moordzaak opnieuw aan een rechter voorlegt. Eerlijk gezegd: ik heb er een hard hoofd in. Dit in tegenstelling tot anderen die zich, na de actie van Maurice de Hond, voor deze zaak zijn gaan interesseren. Door zijn grote, soms wat roekeloze inzet heeft De Hond een enorm verwachtingspatroon geschapen. Maar zijn die verwachtingen terecht? Als we Maurice mochten geloven had Louwes al lang en breed bij zijn Anneke op de bank gezeten. Dat is niet gebeurd. Helaas.
Vermoedelijk vloeit mijn scepsis deels voort uit zelfbescherming. Bescherming tegen de angst voor weer een teleurstelling. In deze zaak, waar ik sinds medio 2003 mee bezig ben, heb ik nu eenmaal al het nodige meegemaakt.
Maar ik denk dat er ook andere redenen zijn te vermoeden dat het niet appeltje-eitje voor Louwes, zijn familie en zijn (inmiddels vele) medestanders wordt.
Allereerst moeten we de nieuwe bewijzen of aanwijzingen die Maurice sinds januari 2006 naar voren heeft gebracht onder de loupe nemen. De belangrijkste zijn de twee briefjes (een dat in de tuin vlak na de moord werd gevonden, een andere dat aan de politie werd gestuurd) en die door Meike, de vriendin van Michael de J., zouden zijn geschreven om de politie op een dwaalspoor te zetten. De briefjes zijn door Algemeen Schriftkundig Bureau Waisvisz & Waisvisz geanalyseerd. Ed en Wanda Waisvisz zijn twee uitstekende schriftexperts - laat dat voorop staan. Maar het wereldje der schriftanalisten is niet bepaald oude adel. Integendeel, het is er haat en nijd. In mijn boek heb ik er destijds enige hartenswaardige passages aan gewijd. De Waisviszen leven op voet van oorlog met het handjevol andere schriftgeleerden dat Nederland rijk is, en dat niet te beroerd is de rotte vis over het echtpaar uit te storten. Opmerkelijk is dat dit ook schriftexperts bij het NFI betreft.
Anders gezegd: geef mij de mening van een schriftexpert, en ik zet er een andere schrifexpert tegenover. Dat een Amerikaan in Dallas de bevindingen van Waisvisz onderschrijft, is aardig, maar hoeveel zegt dat? Misschien zijn er handschriftexperts in Connetticut of Wyoming te vinden die het daar helemaal niet mee eens zijn. Let wel: ik schrijf dit niet omdat ik denk dat de briefjes niet door Meike zijn geschreven en een belangrijk spoor naar de waarheid vormen, integendeel, ik wil slechts aangeven dat het geen gelopen koers is.
Een andere aanwijzing voor de onschuld van Louwes (of beter gezegd: de schuld van Michael) vormt het alibi van Michael op de (vermoedelijke) avond van de moord, 23 september 1999. Dit schreef ik in 2003, het betreft het tweede verhoor van Michael:
"De rechercheurs concluderen dat Michael geen sluitend alibi heeft. Vrijwel gelijktijdig horen andere agenten zijn vriendin. Meike houdt min of meer vast aan de eerste lezing. (...) Het riekt wel heel erg naar een (zij het slecht uitgespeeld) een-tweetje."
Kortom, ook destijds had al bekend kunnen zijn dat het alibi van Michael niet deugde. Dat de officier van justitie, mevrouw Duyts, later beweerde dat alle andere verdachten dan Louwes waterdichte alibi's hadden, was een flagrante leugen.. Het klopt dat het alibi door de groep-De Hond nog verder onderuit is gehaald doordat telefoonverkeer op de avond van de moord bekend is geworden. Maar ja, nieuw is het in de kern niet. Het tweetal zal zich ongetwijfeld op een falend geheugen beroepen. Of op het feit dat de politie destijds blijkbaar voldoende aanleiding zag geen nadere strafvervolging in te stellen.
Een derde eye-opener van Maurice waren close ups van de blouse van het slachtoffer, waarop duidelijk was te zien dat er 'bolletjes' zaten op de bloedafdruk van het lemmet van het mes op de blouse. Die bolletjes komen frappant overeen met een globalmes waarmee Michael de moord zou kunnen hebben gepleegd. Michael verzamelde deze vrij zeldzame koksmessen en ging op de zaterdag na de moord naar Arnhem, naar eigen zeggen om een strip voor zijn globalmessen te kopen. Maar die dag werd geen strip verkocht, wel een globalmes. De verkoopster kon zich niet herinneren dat Michael de koper was, maar herkende hem wel als een vaste klant. De theorie van Maurice is: Michael heeft zich een nieuw globalmes aangeschaft om het expemplaar waarmee hij de moord zou hebben gepleegd, en had weggegooid, te vervangen. Intrigerend - dat is zeker. Maar ja, nieuw is het wederom niet. Al in 2002 schreef Waisvisz voor het eerst dat de moord vermoedelijk met een globalmes was gepleegd. Daar komt bij: in dit stadium speelt het moordwapen geen enkele rol meer. Het is sluw door justitie weggespeeld. Zolang Michael in zijn onschuld blijft volharden, vrees ik dan ook dat bespiegelingen over het mes geen potten bij justitie zullen breken. In theorie kan trouwens ook iemand anders dan Michael met een globalmes tekeer zijn gegaan.
Nogmaals: ik schets hier een worst-case-scenario.
Ten vierde is er de contra-expertise naar de DNA-sporen op de blouse van mevrouw Wittenberg. Sporen die plotsklaps, op de valreep, tijdens het proces in Den Bosch opdoken. Het betreft 'gewoon' contact-DNA, dat eventueel door simpel handschudden kan worden overgedragen, en een minuscuul bloedvlekje. De sporen zouden van Ernest Louwes zijn en vormden het belangrijkste (en enige) bewijs om hem opnieuw te veroordelen in februari 2004.
Er is op de website van Maurice - en daarbuiten - al met verhitte hoofden gediscussieerd over de waarde van de contra-expertise die in Engeland plaatsvond. Volgens Maurice en advocaat Geertjan Knoops zou uit het nieuwe rapport blijken dat het DNA-bewijs van generlei waarde meer is. Volgens professor Peter van Koppen is die conclusie onjuist, en zou het rapport op punten zelfs belastender voor Louwes zijn dan de beslissing van het hof Den Bosch.
Welnu, ik heb het onderzoek gelezen en ik vind dat Maurice meer gelijk heeft dan Van Koppen. De analyse van het bureau FSS is in de kern simpel. Het hof Arnhem heeft twee mogelijke verklaringen gegeven voor de aanwezigheid van het DNA op de blouse: het is er tijdens de moord op gekomen, of het is er op gekomen tijdens een werkbezoek van Louwes aan de weduwe, die ochtend. Om een aantal redenen koos het hof voor de eerste optie. Het FSS meent dat deze keuze niet gemaakt kan worden, voor zover het de 'contactsporen' betreft. Bovendien komt het FSS met andere mogelijke verklaringen voor het DNA. Zo zou het DNA bijvoorbeeld na de moord op de blouse kunnen zijn gekomen doordat ze in aanraking zijn gekomen met andere bewijsstukken in de zaak (contaminatie) of doordat de (echte) moordenaar de al aanwezige lichaamscellen van Louwes uit heeft gesmeerd over de blouse. Met die alternatieve mogelijkheiden heeft het hof onvoldoende rekening gehouden. Voor de bloeddruppel geldt dit echter allemaal niet. Het FSS vindt het niet logisch dat het bloed er op een ander moment dan tijdens het delict op is gekomen. Maar, zo besluit FSS, men kan dit ook niet uitsluiten. Ik concludeer dan ook dat er veel meer twijfel over de waarde van het DNA-bewijs zijn gerezen dan waarmee het hof destijds rekening hield. Dat is ontlastend voor de veroordeelde.
Echter - ik blijf nog even partypooper spelen - de contra-expertise is een papieren stuk. Het is niet zo dat de blouse zelf opnieuw onder de elektronenmicroscoop is gehouden. Daarmee blijft het een interpretatie van deskundigen die tegenover de oude interpretatie van andere deskundigen staat. Volgens vaste jurisprudentie zijn nieuwe deskundigenverklaringen geen reden tot een herziening. Daarmee is het twijfelachtig of.het FSS-onderzoek een novum oplevert. Dat is formeel juridisch nodig om de zaak voor revisie bij de Hoge Raad voor te dragen.
Mijn scepsis over een goede afloop, betreft ook iets heel anders. Namelijk de manier van operereren door de commissie die door het college van procureurs-generaal maanden geleden, na de actie van De Hond, aan het werk is gezet. Laten we eerlijk zijn: het is op zijn elfendertigste gegaan. Vele weken had men nodig om zich 'in te lezen'. Na die periode was er een optreden van Harm Brouwer, voorzitter van het college, in het tv-programma Woestijnruiters. De woorden van Brouwer gingen er bij Louwes' medestanders in als hosties in een ouderling. Maar ik koesterde zo mijn bedenkingen. Er was volgens Brouwer 'geen reden om op dit moment te twijfelen aan het oordeel van de rechter'. Nu kan men zeggen: dit moest de jurist wel zeggen, want ja, de situatie was dat er al iemand in de gevangenis zat, tot in hoogste instantie veroordeeld voor de moord. Hij kon niet anders, de arme Brouwer. Maar is dat niet wishfull thinking? Brouwer vervolgde namelijk, ik meen letterlijk: "Omdat we echter alles willen uitsluiten hebben we nog enkele weken nodig voor het onderzoek."
Alles willen uitsluiten... Die woordkeuze... Moet die niet aldus worden verstaan: we vinden onvoldoende aanleiding om tot een heropening van de zaak over te gaan, maar ja, omdat we niet de schijn willen wekken dat we er niet alles aan gedaan hebben, en omdat we het volk de indruk willen geven dat we echt, werkelijk waar, een heeeel ander OM zijn dan onder die arrogante De Wijkerslooth, gaan we nog even vrijblijvend mensen wat horen, om de negatieve beslissing zorgvuldig in te kleden. Anders gaat die De Hond weer zeuren.
Pas in de afgelopen weken zijn belangrijke getuigen gehoord. Meike en Michael zelfs pas enkele dagen terug. Dat geeft niet de indruk van urgentie bij mensen die menen dat hier een rechterlijke dwaling moet worden rechtgezet. Het lijkt eerder op damage-control. Alles uitsluiten....
Ook de opstelling van Meike, Michael en hun advocaat Jan Vlug geeft weinig reden tot hoop voor Ernest Louwes. Vlug doet gewoon zijn werk, laat ik dat voorop stellen. Maar wie denkt dat Meike en Michael ineens luidkeels hun rol in de zaak gaan onthullen, is naief. Zij zullen volharden in hun stilzwijgen, zeker nu er niet bepaald sprake lijkt te zijn van zachte dwang door het OM. De twee zijn jaren getraind in doofstommetje spelen. Het zal wel gezellig zijn geweest op het politiebureau in Deventer.
Tenslotte - en nu kom ik op een heikel punt - denk ik dat het OM helemaal niet zit te wachten op een nieuwe ronde in deze zich maar voortslepende moordzaak. Ernest heeft aangekondigd niet te zullen rusten voordat hij iedereen die hem 'erbij heeft gelapt' heeft aangepakt. Wie de zaak heeft bestudeerd, weet dat daar aanleiding toe is. Er ligt iets te rotten in de stad Deventer, zoveel is zeker. Waarom de beerput openen? Ik breng in herinnering dat de Schiedammer parkmoord, ondanks dringende verzoeken van Gerard Spong, niet in revisie is gevoerd. Het OM beweerde dat dit geen nut meer had - de werkelijke dader zat toch al gevangen? Maar de werkelijke reden is natuurlijk een andere: te hoog afbreukrisico voor het OM. Frappant is dat Brouwer de term 'afbreukrisico' ook gebruikte in het genoemde Woestijnruiters-interview.
Na de uitspraak van het hof Den Bosch hadden sommige positivo's hun kaarten op de Hoge Raad gezet. Een cassatie zou onvermijdelijk zijn. Mijn verwachtingen waren toen al niet meer hooggespannen. Een derde hof dat zich over de Deventer moordzaak zou buigen, redeneerde ik, was er een teveel. Dat trekt onze rechtstaat niet. De Hoge Raad had ertoe kunnen beslissen, want de wijze waarop de raadsheren en het OM in Arnhem de herzieningsprocedure hadden gevoerd, sloeg werkelijk alles. Maar het hoogste rechtscollege oordeelde anders. Er kwam geen cassatie. Men wilde ervan af.
Alle juridische humbug ten spijt, alles draait toch uiteindelijk toch om de wil van de boven-ons-gestelden. Brouwer staat voor een duivels dilemma. Als hij de zaak niet heropent, zal de groep rond Maurice de Hond veel kabaal maken. Maar misschien gokt hij erop dat dat wel wegebt. Als hij de zaak wel heropent, zal alle vuil onverbiddellijk boven komen drijven. Ik denk dat hij daarom voor het eerste kiest.
"Dames en heren van de pers. Na lang en zorgvuldig onderzoek heeft het OM moeten besluiten de Deventer moordzaak niet te heropenen. Wij voelen natuurlijk mee met de familie van de heer Louwes en..."
Hopelijk heb ik het bij het verkeerde eind. Dan verneem ik het graag van u.
Stan de Jong
Thnxx Stan, Ada 
Laatste reacties